Gebaseerd op onderzoek
De boodschappen op deze pagina komen voort uit gepubliceerde, peer-reviewed studies. Het onderzoek keek naar een combinatie van voedingsproducten — niet naar losse ingrediënten. Kinderen van 1 tot 4 jaar stonden centraal.
Voor ouders
Wat doet voeding voor jouw kind?
Elk advies op deze pagina is gebaseerd op gepubliceerd onderzoek. Het onderzoek bestudeerde een combinatie van voedingsproducten — niet de losse ingrediënten afzonderlijk. Klik op "Lees de onderbouwing" om te zien wat het onderzoek zegt, in gewone taal.
Op deze pagina
Drie gezondheidsboodschappen uit het onderzoek, elk met uitleg in gewone taal en de wetenschappelijke onderbouwing.
Hoe werkt deze pagina?
Advies én onderbouwing, samen op één plek
Elk tip-kaartje bevat een concreet advies. Wil je weten waarom? Klik op "Lees de onderbouwing" om de wetenschappelijke uitleg te lezen — geschreven voor ouders, niet voor onderzoekers.
Uitleg in gewone taal
Geen vakjargon. De onderbouwing legt in begrijpelijke zinnen uit wat het onderzoek liet zien en waarom het relevant is.
Geen vervanging voor medisch advies
Deze tips zijn informatief. Bij zorgen over de gezondheid van je kind blijft overleg met een arts of diëtist altijd belangrijk.
Drie gezondheidsboodschappen
Wat het onderzoek liet zien voor jouw kind
Het onderzoek bestudeerde de combinatie van voedingsproducten — niet de losse ingrediënten afzonderlijk. Klik op een kaartje om de onderbouwing te lezen.
De combinatie van groene groente, rundvlees en volle zuivel kan vermoeidheid verbeteren bij jonge kinderen.
Lees de onderbouwing
Wat zegt het onderzoek?
In 2015 hebben we een eerste oriënterende studie verricht naar moeheid bij kinderen.
Lees het volledige artikel (Nutrients 2015)In 2020 hebben we deze studie verder uitgedeept met een gerandomiseerde trial.
Lees het volledige artikel (IJERPH 2020)Conclusie: de combinatie van groene groente, rundvlees en volle zuivel kan vermoeidheid verbeteren.
Let op: het onderzoek bestudeerde de combinatie van voedingsproducten — niet de losse ingrediënten afzonderlijk.
Kiwi (gold), vlierbessensiroop, probiotica, opvolgmelk en visolie kunnen de duur van luchtweginfecties verkorten.
Lees de onderbouwing
Wat zegt het onderzoek?
In 2020 hebben we een overzichtsartikel geschreven over voeding die gewoon in de supermarkt verkrijgbaar is en wat hun effecten zijn op de duur van de luchtweginfecties.
| Auteur, jaar, land | Steekproef (n) | Leeftijdsbereik (jaar) | Interventie | Follow-up (maanden) | Methode | Uitkomst | OR, RR, p-waarde |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| McLean Baird, 1979, UK | 377 | 17–25 | Orange juice | 3 | RCT | No difference between natural and synthetic orange juice | n.s. |
| Hunter, 2012, New Zealand | 37 | >65 | Kiwi gold | 5 | RCT, crossover | Reduction of sore throat (2.0 vs 5.4 days) and head congestion (0.88 vs 4.49 days) | *p=0.024 and p=0.029 |
| Kontiokari, 2001, Finland | 304 | 1–7 | Cranberry juice | 3 | RCT | No effect on duration (8.7 vs 9.4 days) | -0.7 (-3.4–1.9), p=0.46 |
| Tiralongo, 2016, Australia | 312 | >18 | Elderberry extract | 14 days | RCT | Shorter duration of URTI (57 vs 117 days) | **p=0.02 |
| Zakay-Rones, 1995, Israel | 27 | 5–56 | Daily elderberry syrup | 6 days | RCT | 2.7 days (elderberry) vs 4.0 days (placebo) | **p < 0.001 |
| Zakay-Rones, 2004, Norway | 60 | 18–54 | Elderberry syrup | 10 days | RCT | 2–3 days (elderberry) vs 6 days (control) | **p < 0.001 |
| Kong, 2009, China | 64 | 16–60 | Elderberry extract | 2 days | RCT | Fever disappeared after 48h in 100% of elderberry group vs 22% in placebo | **p < 0.001 |
| Larmo, 2008, Finland | 254 | 19–50 | Sea buckthorn berry | 3 | RCT | No effect on duration (4 vs 3 days) | RR 1.05 (0.87–1.27) |
| Hao Q, 2015, Cochrane | 831 | 18–92 | Probiotics | 3.6–8.5 | Meta-analysis | Reduction of −1.89 days | **−2.03 to −1.75, p < 0.001 |
| Li, 2014, China | 264 | 3–4 | Growing up milk | 6 | RCT | 3.5 days (GU milk) vs 4.3 days | **p < 0.001 |
| Thienprasert, 2009, Thailand | 180 | 9–12 | Fish oil (2 g, 5 days/week) | 6 | RCT | 2 days (fish oil) vs 4 days (placebo) URTI and/or diarrhoea | *p=0.024 |
| Milan, 2015, South Africa | 321 | 6–11 | DHA/EPA + iron | 8.5 | RCT | No effect on duration compared to placebo | n.s. |
| Lissiman, 2014, Cochrane | 146 | >18 | Garlic | 3 | 1 RCT Cochrane | Duration 4.63 vs 5.63 days | p > 0.05 |
De belangrijkste conclusies zijn dat kiwi (gold), vlierbessensiroop, probiotica, opvolgmelk en visolie de duur van luchtweginfecties kunnen verkorten.
Let op: het onderzoek bestudeerde de combinatie van voedingsproducten — niet de losse ingrediënten afzonderlijk.
Lees het volledige artikel (Crit Rev Food Sci Nutr 2021)[Ellen vult hier de praktische uitleg in over minder verkoudheden en hoesten bij kinderen die het voedingspatroon volgen.]
Lees de onderbouwing
Wat zegt het onderzoek?
In de tabel hieronder staan alle klachten die we hebben onderzocht. De voedingsinterventie had een positief effect op de eerste 5 onderzochte klachten. Voeding kan het aantal infectiedagen verminderen, het antibioticagebruik, het aantal dagen dat een kleuter hoest per maand of dat het koorts heeft en het aantal dagen dat de neus verstopt is. Waar het geen invloed op heeft is het aantal dagen dat een kleuter een loopneus heeft, een zere keel, piepen over de longen of een oorontsteking heeft.
| Kleuters met voedingsadvies | Kleuters controlegroep | p-waarde | |
|---|---|---|---|
| Infectiedagen per maand | 4,8 | 7,7 | 0,028 |
| Dagen antibiotica* | 0 | 0 | 0,034 |
| Hoestdagen per maand | 4,2 | 7,7 | <0,01 |
| Koortsdagen per maand | 0,83 | 1,7 | <0,01 |
| Verstopte neus | 0,67 | 3,3 | 0,024 |
| Loopneus | 4,7 | 6,7 | 0,137 |
| Dagen zere keel | 0 | 0 | 0,163 |
| Dagen piepen (longen) | 0 | 1 | 0,294 |
| Dagen oorontsteking | 0 | 0 | 0,634 |
* Aantallen zijn heel klein aangezien het gemiddelden betreft, maar nog wel een significant verschil tussen beide groepen.
Wat veel ouders opmerken is dat hun kind wel de normale infecties oploopt maar er sneller doorheen komt. Dat het herstelvermogen beter is. Het snot uit de neus is vaker blank en doorzichtig in plaats van geel of groen troebel. Ook is het aantal dagen met een infectie verkort en gaan ze niet meer van de ene infectie over in de andere.
Let op: het onderzoek bestudeerde de combinatie van voedingsproducten — niet de losse ingrediënten afzonderlijk.
Lees het volledige artikel (Nutrients 2020)Kiwi (gold), probiotica, opvolgmelk, visolie, xylitol, knoflook en het mediterrane dieet kunnen het aantal luchtweginfecties helpen verminderen.
Lees de onderbouwing
Wat zegt het onderzoek?
In datzelfde overzichtsartikel hebben we ook de voeding uit de supermarkt beschreven die voor iedereen verkrijgbaar is en die de luchtweginfecties kunnen voorkomen.
| Auteur, jaar, land | Steekproef (n) | Leeftijdsbereik (jaar) | Interventie | Methode | Uitkomst | Follow-up (maanden) | OR, RR, p-waarde |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| McLean Baird, 1979, UK | 377 | 17–25 | Orange juice | RCT | No effect on incidence between natural and synthetic orange juice | 3 | n.s. |
| Adams, 2010, New Zealand | 66 | 2–5 | Kiwi gold | RCT | Reduced risk having a flu or cold of 45% | 3 | *0.55 (0.32–0.94), p=0.03 |
| Kontiokari, 2001, Finland | 304 | 1–7 | Cranberry juice | RCT | No effect on incidence (11.1 vs 11.6 episodes/year) | 3 | −0.55 (−2.1–1.0), p=0.48 |
| Nantz, 2013, USA | 54 | 21–50 | Cranberry juice | RCT | No effect on incidence (21 vs 31 in 10 weeks) | 2.5 | p=0.282 |
| Tiralongo, 2016, Australia | 312 | >18 | Elderberry extract | RCT | No effect on incidence (12 vs 17 episodes) | 14 days | p=0.40 |
| Larmo, 2008, Finland | 254 | 19–50 | Sea buckthorn berry | RCT | No effect on incidence (185 vs 161 episodes) | 3 | RR 1.15 (0.90–1.48) |
| Hughes, 2011, USA | 427 | >18 | 5.0 g galactooligosaccharide probiotics | RCT | 40% reduction in days with flu in normal weight adults | 2 | **p=0.0002 |
| Hao Q, 2015, Cochrane | 1927 | 0–12 mnd | Probiotics | Meta-analysis | Episodes of URTI reduced by 47% | 0–12 | **0.33 (0.37–0.76), p < 0.001 |
| Chinchillas, 2014, 5 countries | 767 | 1–2 | Growing up milk | RCT | No effect on URTI | 12 | RR 0.91 (0.84–0.99), p=0.10 |
| Li, 2014, China | 264 | 3–4 | Growing up milk | RCT | 51 vs 96 episodes | 6 | **p < 0.001 |
| Portio, 2016, USA | 256 | 1–4 | DHA, probiotics and beta-glucan | RCT | No effect on incidence | 6 | p=0.938 |
| Thienprasert, 2009, Thailand | 180 | 9–12 | Fish oil | RCT | 54.3% (fish oil) vs 67.4% (placebo) of URTI and/or diarrhoea | 6 | **p=0.006 |
| Milan, 2015, South Africa | 321 | 6–11 | DHA/EPA + iron | RCT | No effect on incidence compared to placebo | 8.5 | n.s. |
| Linday, 2004, USA | 94 | 0–6.5 | Cod liver oil + multivitamin-mineral xylitol | Case control | No effect on incidence (68 vs 61 episodes) | 6 | p=0.30 |
| Aaarputhesh A, 2016, Cochrane | 3405 | <12 | Multivitamin-mineral xylitol | Meta-analysis | Reduction of Acute Otitis Media; episodes reduced 24 vs 65 | Few days–3 | *RR 0.75 (0.65–0.88) |
| Yoling P, 2001, UK | 146 | >18 | Garlic | RCT | **p < 0.001 | ||
| Du Bois, 2015, UK | 42 | >18 | Fish oil, vitamin D and whey protein | RCT | 49% vs 49% of participants reporting URTI | 3.5 | **p < 0.001 |
| Sekerova, 2015, Slovakia | 57 | 3–6 | Probiotics, vitamin C and xylitol | RCT | Decrease of 49% of URTI | 1.5 | *p < 0.05 |
| Calatayud, 2017, Spain | 128 | 1–5 | Mediterranean diet | Prospective Before-after | 2.9-fold decrease in URTI incidence | 12 | **p < 0.001 |
Deze lijst is wat groter dan wat er individueel onderzocht is. Samenvattend kunnen kiwi (gold), probiotica, opvolgmelk, visolie, xylitol, knoflook en het mediterrane dieet het aantal infecties verminderen.
Let op: het onderzoek bestudeerde de combinatie van voedingsproducten — niet de losse ingrediënten afzonderlijk.
Lees het volledige artikel (Crit Rev Food Sci Nutr 2021)De voedingsinterventie met volle zuivel heeft een gunstig effect op het HDL-cholesterol (het goede cholesterol): dit is significant hoger in de interventiegroep. Ook de totaalcholesterol/HDL ratio is significant lager — wat gunstig is. Volle zuivel heeft GEEN ongunstige effecten op de groei of het cholesterolgehalte bij kinderen.
Lees de onderbouwing
Wat zegt het onderzoek?
Het cholesterol kan onderverdeeld worden in het totaal cholesterol en de verschillende subtypes. Het HDL-cholesterol is het zogenaamde goede cholesterol. Dit HDL-cholesterol helpt om overtollig cholesterol uit je bloedvaten weg te halen en naar de lever te brengen. Hoe hoger het HDL, hoe beter. En bij de totaalcholesterol/HDL ratio geldt: hoe lager hoe beter. Het LDL-cholesterol en de non-HDL cholesterol zijn de meer ongunstige varianten en kunnen zich ophopen in je bloedvaten en ze vernauwen, wat risico geeft op hart- en vaatziekten.
We hebben in een combinatie van 3 verschillende studies (een pooled analysis) van gezamenlijk 267 kinderen (leeftijd 1-16 jaar) gekeken naar het lipidenprofiel na 6 maanden volgen van het voedingsadvies. De significante verschillen zien we in het HDL gehalte en de totaalcholesterol/HDL ratio. Het HDL is hoger en de ratio is lager in de groep kinderen die volle zuivel gebruikt hebben. Beiden zijn dus gunstige veranderingen. Ook in deze pooled analysis zien we dat de verhouding gewicht naar lengte minder is toegenomen in de kinderen die volle zuivel namen dan in de controle groep.
| Meting | Interventiegroep (n = 135) | Controlegroep (n = 132) | p-waarde |
|---|---|---|---|
| Totaal cholesterol (mmol/L) ± SE | 4.20 ± 0.062 (4.05–4.33) | 4.15 ± 0.064 (4.01–4.29) | 0.34 |
| TG (mmol/L) ± SE | 1.14 ± 0.055 (0.99–1.26) | 1.14 ± 0.059 (0.99–1.23) | 0.83 |
| HDL cholesterol (mmol/L) ± SE | 1.42 ± 0.067 (1.30–1.65) | 1.30 ± 0.034 (1.26–1.37) | 0.04* |
| LDL cholesterol (mmol/L) ± SE | 2.36 ± 0.056 (2.19–2.45) | 2.35 ± 0.056 (2.24–2.48) | 0.86 |
| Totaal cholesterol/HDL ratio (mmol/L) ± SE | 3.25 ± 0.077 (2.96–3.31) | 3.44 ± 0.091 (3.24–3.64) | 0.05* |
| SD BMI ± SE | -0.067 ± 0.13 (-0.42–0.14) | 0.18 ± 0.12 (-0.086–0.43) | 0.05* |
* geeft een significante p-waarde aan wanneer p<0,05. SE (Standaardfout).
Wat ouders noemden is dat hun kinderen wat meer verzadigd waren door de volle zuivel en minder gingen snaaien. Ook gingen de ouders vaker vers koken en namen ze minder gezoete zuiveldranken. We kunnen in elk geval zeggen dat het nemen van volle zuivel bij kinderen GEEN ongunstige effecten heeft op de groei of het cholesterolgehalte. We hebben geen studie gedaan bij kinderen met een familiaire hypercholesterolemie. Deze kinderen adviseren we om zich aan het landelijke advies te houden zoals dat geadviseerd wordt bij familiaire hypercholesterolemie.
Lees het volledige artikel (PLoS ONE 2022)
Deze tips zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bedoeld als informatie voor ouders. Ze vervangen geen medisch advies. Bij zorgen over de gezondheid, groei, voeding of aanhoudende klachten van je kind is overleg met een huisarts, kinderarts of diëtist altijd verstandig.
Verder op de site
Meer lezen of praktisch aan de slag?
Praktisch toepassen
Weekvoorbeelden, maaltijdideeën, een weekdagboek en consultvragen — alles om het voedingsadvies thuis vol te houden.
Recepten
Een receptenboek met maaltijden die het voedingspatroon uit het onderzoek vertalen naar gewone, herkenbare gerechten.
Volledig onderzoek
Wil je de wetenschappelijke publicaties zelf lezen? Op de theorie- en onderzoekspagina staan alle bronnen.